maandag 10 maart 2008

Mijnheer Van der Linden

Voor de voorstelling mag ik graag een uurtje slapen op mijn lichte houten meeneembed. Zaterdagmiddag werd ik in de Leidse Schouwburg gewekt door Mijnheer Van der Linden, de oud-directeur van Carré. Tenminste, dat dacht ik. Er werd vijf keer op de deur geklopt. Er is maar één iemand op de wereld die ik ken, die vijf keer op de deur klopt.
“Binnen,” riep ik, in mijn halfslaap.
“Wil je bedanken,” zei Mijnheer Van der Linden, “dat je er vanmiddag was. We hebben dat zeer op prijs gesteld. Ook mijn vrouw en de kinderen.”
Mijnheer van der Linden zag er als altijd onberispelijk uit. Keurige stropdas, wit overhemd, grijsbruin pak, glimmende schoenen. Onwerkelijk echt stond hij in mijn kleedkamer.
De telefoon ging. Mijn vrouw.
“Hoe was het op de begrafenis?” vroeg ze.
“Verdrietig. Er waren nogal wat mensen. De kinderen spraken in tranen. Een lieve nicht. De huidige directeur van Carré en Stardust-baas Henk van der Meijden. We luisterden naar muziek. Paul was er ook. Je moet de groeten hebben.”
Ben niet nog meegegaan naar Carré. Anders zou ik te laat in Leiden zijn. Had me voorgenomen in die aula niet te huilen. Kan zo geweldig treurig zijn. Heb vijf keer op de kist van Mijnheer Van der Linden geklopt. En moest toen toch nog janken. Weer iemand weg, die ik graag zag.

Herman van Veen

woensdag 5 maart 2008

Alles is wit.
Clinton heeft weer wat gewonnen,
Obama beraadt zich.
AC Milan ligt er uit.
We zagen voor het laatst Maldini.
Het wachten is nu op zijn zoon.

Lees een fax: Leesvoorstellingen Benjamin IJ. Beer.
6, 13, 16 april: matinees. Waar is nog niet duidelijk. 
4 mei: matinee in Gent.
7 mei om half 3 in Oss.
11 mei in Hoofddorp.
18 mei in Zwolle.
25 mei in Middelburg.
28 mei in Hoorn.
31 mei in Drachten.
Alles onder voorbehoud, zover ik begrijp.
Aanvang altijd half 3.
Entree kinderen 12 euro, volwassenen 16 euro. Ex-tt.
Delft is in overleg.

We gaan dan lezen, zingen en vertellen van Benjamin IJsbrand Beer.
Soms met mijn dochter Babette, en soms met de jongste Anne.
We worden begeleid door Edith Leerkes.
Hoort, zegt het voort.


De sneeuw is inmiddels gesmolten.
Dikke grijze wolken drijven uit het noorden
met hier en daar een opklaring.
De schoorsteenrook die uit de kerk komt, buigt voor de wind.
Vandaag hebben de kippen voor het eerst een ei gelegd.

woensdag 20 februari 2008

 

 

---

Herman van Veen nam het initiatief voor de actie 'Buitenspel'.

Dit naar aanleiding van de discussie die speelt over het al dan niet deelnemen aan de komende Olympische Spelen in verband met de schending van mensenrechten in China.
Een begrijpelijke discussie, maar het niet respecteren van mensenrechten vindt overal plaats en verdient altijd onze aandacht.
Zonder China in de ban te doen is deze de oproep tot het dragen van een oranje polsdraadje een teken van solidariteit met hen die buitenspel staan door hun opvattingen of leefwijze.

Een loyaliteitssymbool dat hopelijk tot in Beijing vragen oproept en dialogen in gang zet om de situatie rondom de mensenrechten te verbeteren, in China en alle andere landen die zich hier schuldig aan maken.

Edith Leerkes
medeburger

maandag 18 februari 2008

Een stille mist
hangt over het land.
De wilgen staan in katjes.
Naast hier en daar een vroege krokus
zijn het vooral de mollenhopen
die uitkomen.

Een week nu in de weer
in Twente, Achterhoek en Salland.
Kleine zalen, vriendelijke mensen,
voorzichtige concerten.
Wikken en wegen,
schuiven en schikken.

Dit jaar vieren we ons veertig jarig artiestenbestaan.
Erik en ik begeleiden elkaar alweer langer.
De HvVF bestaat tien jaar,
en Harlekijn Holland BV veertig.
Het is niet meer te volgen.
1968 lijkt soms wel verleden jaar.
Zag me in een programma van de hartelijke Claudia de Breij
“Thank God it’s Friday”, geen EO,
Waar blijft de tijd zingen.
Leek dat toen beter te weten dan nu.

Ter gelegenheid van
verschijnt woensdag een waar postzegelboekje,
uitgebracht door TNT-Post.
Postzegels die je echt kunt kopen
waarop een mannetje van vier in z’n gebreide zwembroek,
dezelfde als op onze nieuwste cd Nederlanders.
De baten gaan naar de HvVF,
ten gunste van een Aids Awareness programma.
Er zijn er 25.000, begrijp ik.
Er valt dus heel wat te likken.

De afgelopen dagen
heb ik in een dikke trui buiten in de Nederlandse zon kunnen schilderen.
Eind maart exposeer ik in Emmen,
in de kerk.
Grote doeken over leven, werk en dood
van Mata Hari.
Margaretha Zelle,
de Nederlandse vrouw die destijds na de eerste wereldoorlog gefusilleerd werd
door de Fransen, beschuldigd van spionage.
Tijdens die tentoonstelling
zal ook de voorstelling Mata Hari te zien zijn.
Foto’s, films, geluid zal er te zien, te horen en te beleven zijn.
Aansluitend gaat deze gebeurtenis naar Antwerpen.
Ik meen acht weken in de Boerentoren.

Stel me voor dat deze tentoonstelling
je het gevoel geeft
als het ware een internetsite in het echt te bezoeken.
Het slagen van zo’n idee hangt natuurlijk geweldig af
van de beschikbare ruimte.
We laten ons verrassen.
De doeken die ik op het ogenblik maak
zijn groot, monochroom,
sommige op basis van voorgeproduceerde fotomontages van historisch materiaal.
Een wonderlijk keurslijf.
Niet eenvoudig als je gewend bent
gewoon vanuit de beleving te schilderen.
Nu word je als het ware bij de kwast genomen.
Er zijn er al twee bij
die ik zelf geweldig vind.

Vind het ongelooflijk leuk te weten
dat er net als cd’s, boeken en dvd’s
nu ook bij mensen thuis
in musea en gallery’s,
schilderijen hangen,
doeken dicht bij mijn stem.
Naast het zingen en vioolspelen
is schilderen zeker zo eigen.
Een fascinerend proces,
een nieuwe dag als vervangende oude.
Het leven heeft steeds weer een voorjaar in petto.

donderdag 14 februari 2008

Edith Leerkes
ETUDE FEMININE

Internationale klasse van eigen bodem

Met deze woorden begint de mooie recensie over de Etude Feminine cd in het popmagazine HEAVEN.

Heaven publiceert opiniërend en onafhankelijk over muziekjuweeltjes in diverse (pop)genres. Gemaakt door gevestigde rasartiesten én aanstormende talenten die on-terecht geen of weinig aandacht in de massamedia krijgen.

maandag 11 februari 2008

Zuid-Afrika

Zuid-Afrika is een groots ongekend prachtig land dat kampt met fenomenale problemen. De schrijnende napijn van de apartheid, recessie, AIDS, werkeloosheid, massa’s vluchtelingen uit het noorden, een akelig woekerende misdaad.
Lees op het weelderige zonnige terras van ons hotel in de plaatselijke krant dat er in het Zuid-Afrikaanse Heilbron twee weken nadat een vrouw haar man Jan Selilo begraven heeft, ze deze nóg een keer ter aarde moest bestellen omdat dieven het verse graf geschonden hadden. In het holst van de nacht hadden onverlaten het graf weer open gespit, het lijk van Jan uit de nieuwe in een oude verrotte kist getild, en Jan Selilo weer onder de Afrikaanse schrale grond geschoffeld. Bij het bezoek van het graf, om er bloemen op te leggen, zag de weduwe dat de aarde omgewoeld was. De politie staat vooralsnog voor een raadsel. Terwijl ik dit opschrijf, valt het licht uit. De fontein, die ons ontbijt met een regelmatig geklater begeleidde, zakt als een fontein die ermee ophoudt in elkaar. Het nieuwe probleem. Er is niet genoeg stroom om aan de groeiende vraag te voldoen. Te pas en te onpas valt het licht uit.

“Wat is het verschil tussen de Titanic en Zuid-Afrika?”
“Toen de Titanic zonkt, deed het licht het nog.”
We lachen. Maar het blijft in en in triest, dit door God gegeven land zo te zien ploeteren.

maandag 28 januari 2008

Schilder

Het is zinderend warm. De thermometer zegt 38 graden. Een onbewolkte blauwe hemel overkoepelt de bergen bij Stellenbosch. Niemand in de straten heeft de moed zich te haasten. De Dorpstraat, de oudste van deze wijnstad, is vandaag afgesloten voor het verkeer. Er is een expositie in de straat. Een Nederlandse schilder toont er zijn werk. Zestien doeken waarop in acryl gevangen Afrikaans licht. Monochroom, abstract, beelden in blauw, in bruin en geel, in zwart en grijs, in wit en rood. Kalme passie. Lichte lagen, alsof gekleurde wolken op de doeken zijn geland. Of vergezichten in een diepe oceaan. Er is niemand die het weet. De schilder, een wat oudere kale man, stemt zijn viool in de nog lege galerie. Hij zal samen met een gitariste voor de gelegenheid wat zingen en wat spelen. “De schilder?” vraagt een zwarte man op blote voeten. “Hij zingt en speelt viool,” zegt Piet, “dat schilderen doet hij zo af en toe.” Piet en Ilse runnen samen die Dorpstraat Galery. Er komen veel te veel mensen. De schilderijen verdwijnen achter de ruggen van babbelende en van alles drinkende mensen. De schilder zingt, de vrouw speelt. Sommige bezoekers luisteren aandachtig, anderen babbelen zachtjes door. Weer anderen kijken op hun tenen om zich heen, verdwijnen op kousenvoeten. Applaus klatert op tot ver in de straat. De schilder begeeft zich onder het publiek. “Mooi,” zeggen sommigen. “Schitterend,” anderen. “Baie baie wonderlik, het raakt me.” “Wat gebruikt u voor materiaal?” De schilder legt zorgvuldig uit hoe hij werkt. “Handig,” zegt een vrouw. “Ik heb op de kunstacademie gestudeerd,” laat ze weten. “Dat dacht ik al. Het is uw ziel en zaligheid. Ambachtelijk ben ik pas zeven jaar.” Een man met een snor, een paardenstaart en een baard, nodigt de schilder uit op zijn atelier. Hij is óók een schilder. “Kom de volgende keer bij mij werken,” zegt hij met luide stem. “Dan leer ik u schilderen.” De wat oudere kale schilder weet even niet wat te zeggen. De man met de baard, de snor en de paardenstaart vervolgt: “Kijk, dat schilderij daar bij de deur. Dat is al heel bijzonder. Wat heeft u op dat doek geschreven?” “Het is een troostrijke gedachte, te weten dat verandering het enige is dat blijft.”

---

VAN VEEN OORROMPELEND EN VERKWIKLIK

Onder die beoefenaars van die kleinkuns in Nederland, word Herman van Veen gereken as een van die grootstes. ’n Mens hoef bloot te noem dat die kaartjies vir bykans al die konserte in sy opkomende toer daar reeds uitverkoop is.

Van Veen reis al bykans 40 jaar reg oor die wêreld met sy viool, liedjies, stories en kis vol rekwisiete. Hy is terselfdertyd minnesanger, harlekyn, digter, meester van vele instrumente, outeur en ambassadeur vir gewetensake. Hy spog daarmee dat hy die oupa is van ’n sewejarige kleinseun, Sebastiaan, maar die ouderdom het oënskynlik net ’n invloed op sy haarlyn (wat hy desnieteenstaande baie doeltreffend inspan) en nie op sy matelose energie, vlymskerp denke en aweregse humor nie. Wat laasgenoemde betref, het hy genadiglik ’n tipies Hollandse temperament.

Ook in Suid-Afrika geniet hy groot steun, veral by diegene wat verkies dat ’n lied bestaan uit meer as enkelwoord-lirieke en ’n een-vier-vyf-akkoordstruktuur, asook bindingsteks wat die volle spektrum van ’n taal dek en nie net die kragwoorde nie. Sodaniges het Saterdagaand die Endlersaal volgepak vir Van Veen se Onder 4 ogen saam met die kitaarspeler Edith Leerkes. Hul luidkeelse goedkeuring en langdurige staande applous het ’n mens bly gemaak dat iemand daaraan gedink het om Van Veen weer na Suid-Afrika te bring.

Dit was enersyds ’n kenmerkende Van Veen-konsert – intiem, uitdagend, snaaks, skynbaar moeiteloos en musikaal uiters bevredigend – maar andersyds het daar tog ’n klemverskuiwing plaasgevind. Dis nie meer net ’n solokunstenaar wat saam met ’n begeleier optree nie, maar twee kunstenaars in eie reg wat ’n musikale vennootskap bedryf. Leerkes het dit self die beste opgesom. “Wat zo mooi is,” sê sy, “is ik ben wel zijn gitariste, maar hij is ook mijn sanger.”

Van Veen en Leerkes is soos vinkel en koljander. Haar bydrae is bepalend vir die musikale kleur van sy konsert en die vervlegting van haar warm, egte en passievolle spel en sang met sy treffende digkuns en teatrale truuks sorg vir ’n onvergeetlike ervaring.

’n Heerlike aspek van Onder 4 ogen is dat albei dit só geniet om saam musiek te maak. “Ik voelde de warmte van je hand, in ons kleine koninkrijk hier onderaan de dijk, ” sing hulle in die pragtige minnelied “Onderaan de dijk”. Dis amper asof hulle in hul eie klein wêreldjie is daar op die verhoog, maar hul “binnepret” sluit ’n mens nie uit nie. Trouens, dit sleur jou mee.

Van die uitstaande sketse was Van Veen se uitbeelding van ’n pianis se uitvoering van ’n “moderne” klavierwerk en sy vertolking van al die rolspelers in ’n opera, van die bariton tot die koor. ’n Mens het gewonder wat dink die konservatorium-personeel daarvan dat die arme Bösendorfer so deurloop! Ook sy falsetto-weergawe van die “Ave Maria” en sy selfoongesprek met Johnny (Walker) tel onder die hoogtepunte. Maar eintlik was daar te veel om op te noem. Onder 4 ogen was in die geheel oorrompelende, verkwiklike vermaak.

(BRON: Die Burger, 28 januari 2008)

maandag 21 januari 2008

Te leen

Als we op vakantie gaan, huren we meestal een autootje groot genoeg voor ons, onze jassen, boodschappen en koffers. Dat gaat heel makkelijk. Je vult een formulier in, laat je rijbewijs zien, je paspoort en je credit card. Je zet je handtekening en een paar paraafjes op wat kruisjes en je rijdt in je gehuurde wagentje de zon tegemoet. Ben je uitgereden, lever je het mobiel weer in en loop je verder.

Met het leven is het eigenlijk net zo. Alleen dat realiseer je je niet altijd. Omdat het leven geen wielen heeft, geen kofferbak, achterruitverwarming of airbag. Ook het leven huur je. Je least het als het ware zonder contract. Het leven heb je voor onbestemde tijd, wanneer je het terug moet geven is een open vraag. Wat je er voor betaalt, hangt af van wat je er mee doet. Of je het lang hebt of kort, hangt vooral van het gegevene af, waar je nauwelijks invloed op hebt. Aardverschuivingen, vallende bomen, bliksem inslag, een bezopen gek die achter het stuur van een mercedes is gaan zitten, genetische onvermijdelijkheden kunnen je niet getekende huurcontract zomaar doen aflopen. Het leven gaat boven alles voorbij. Alles in het leven heb je te leen voor zolang dat leven duurt. Aan welk eind dan ook geef je het terug aan zijn rechtmatige eigenaar, het leven zelf. Daarna reis je in je blote zieltje, als je reislustig bent, misschien wel naar een nieuw te leven leven, maar dat is helemaal niet zeker. Voor die garantie bestaat geen bijsluiter, kun je niet vinden, niet in de kleinste lettertjes. Hoop natuurlijk wel dat er in het hemelse verschiet over pakweg 100 jaar het einde van míjn lening nog zo’n leven of 7 op mij wacht.

dinsdag 15 januari 2008

Wat er gaat gebeuren

Gisteravond speelden we een inhaalvoorstelling in Dreieich. Een stadje zoals er in Duitsland duizenden zijn. Vlak onder de rook van Frankfurts reusachtige vliegveld. Met een mini-team. Edith, Rene, Kiki, Merlijn, Hauke. Unter 4 Augen. Version drei. Heerlijk om te doen. In de herfst van 2009 gaan we weer in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland op Tournee. We moeten het er even mee doen.

Na twee voorstellingen en expositie in Stellenbosch, Zuid Afrika beginnen we aan de voortzetting van de Nederlandse tour. Met Erik, Jannemien en Edith. Op 6 theaters na is alles in het voorjaar uitverkocht. Er zijn nog wat rest plaatsen hier en daar. In maart geloof ik begint de voorverkoop van Carré.

Zal daar nooit aan wennen dat er telkens weer al die mensen zijn. Na meer dan veertig jaar een groot geluk. In maart spelen Edith en ik tussendoor extra voorstellingen in het Stadttheater van Wenen op 19, 20, 21 en 22. Dan vindt er ook een overhandiging plaats in de Stephansdom. In die legendarische kathedraal gaat een van mijn schilderijen een plek vinden. Schilderde licht, dat door hermetisch donker dringt, een gat in de muur.
Exposeren zal ik ook in de kerk van Emmen en wederom na ‘two of a kind’ in de Boerentoren in Antwerpen. De tentoonstelling heet ’Schuldig of naïef’. Collages, schilderen, beelden, figuren, klanken, taal. Over leven, werk en dood van Mata Hari. Tijdens deze expositie wordt ook zo af en toe de muziektheatervoorstelling ‘Mata Hari’ gespeeld. Starring Gaetane Bouchez en Wendel Spier.
Voorstelling plus opening Emmen 25 maart. 1 april voorstelling einde expo Emmen.
9 april voorstelling en opening expo Antwerpen met een voorstelling op 9 en 19 april. 10 mei, 16 mei, 17 mei. Op 21 mei wordt de expo gesloten. Andere ‘Mata Hari’ voorstellingen kunt u vinden op www.gaetanebouchez.com.

Zal in het voorjaar ook in het grootse Friesland exposeren. 20 kleine en grote doeken geïnspireerd op de gedichten van de Friese dichter Tsead Bruinja.

Van ‘Nederlanders’ onze nieuwe cd verschijnt na de single ‘Pijpenstelen’ in februari het liedje ‘Bij mij’, dat Anne-Marije onze dochter schreef. Met ‘Nederlanders’ gaat het pico bello. We staan 9 weken in de Mega Album Top 100. De cd gedraagt zich op die lijsten als een jojo. Plaatsje omhoog, plaatsje naar beneden, zoals ganzenborden.

Bij TNT kunt u binnenkort postzegels kopen. Waarop het jongetje, dat op Nederlanders staat, met een fluitje van een cent. Een deel van de baten gaat naar de HVVF ten gunste van de kinderrechten. Er zijn maar vijfentwintigduizend boekjes in de verkoop.

De bijzondere Max Douw speelt met de grote Yora Rienstra op 10 februari in onze Schaapskooi. Hiervoor zijn geen kaarten meer beschikbaar. Anne van Veen zal met een vriendin op een nader te bepalen datum in de Schaapskooi een toneelvoorstelling presenteren. Info volgt.

Tegen de zomer gaan we terug naar Parijs voor wat extra voorstellingen. Chapeau in Salle Gaveau. Voor de kerst speelden we in deze zaal ter gelegenheid van haar 100-jarig bestaan.
We stonden tussen al wat naam en faam heeft in de wereld van de klassieke muziek. Dit gala concert werd voor TV opgenomen door France Deux en zal worden uitgezonden ergens in het voorjaar.

Rond mijn verjaardag verschijnt bij Kok uitgeverij Deventer ‘Pom, Pom, Pom’. Een snoepje van een boekje, dat verteld van Benjamin. IJ Beer. Met tekeningen van Alja en versjes van Eva Schuurman.
Mede ter promotie van dat boek zullen Edith, Anne en ik een aantal voordoekse voorleesvoorstellingen spelen. Voor info: www.hermanvanveen.com

Etude Feminine van Edith Leerkes werd een feest. Daarom ook zal zij in de eerste week van juni en de laatste van juni, dit in verband met het EK voetbal, een reeks reprise concerten geven. Data volgen.

Werk aan de winkel. Heb de mouwen opgestroopt.

maandag 7 januari 2008

Goede voornemens

Wens u
gezondheid, geluk en wijsheid.
Dat er appels op de hoofden
van uw vijanden mogen vallen.
Alle punten op uw i’s komen.
U vreemde talen leert
om zo het zwijgen van de buitenlanders
beter te kunnen verstaan.
Dat u niet te vertrouwelijk
met uzelf wordt.
Geloof de sprookjes niet,
ze zijn waar.
Wens u,
dat u door geen krant
uw blik
op de wereld laat belemmeren.
Dat u uw hoofd niet verliest
aan dees of gene zeis.
Denk eraan,
de dood sterft nooit
zoals wij mensenzielen uit.
Dat u in geen God gelooft
die op u lijkt.
Dat u de feiten
niet aankleedt.
Laat u nooit met idioten in,
als u geen psychiater bent.
Loop niet met blote voeten
over rozen.
Zie in
dat de mééste mensen eenzaam zijn.
Zeg niet, ik ben
maar zál er zijn.
Wens u minder woorden
en niet te veel sjoege.
Alleen zij die een gezond verstand hebben
worden gek.

Herman van Veen