maandag 14 december 2009

De engel

Boven, in het topje van de kerstboom, stond een engel.

Hoe zij daar gekomen was, 

dat kon zij zich met de beste wil niet meer herinneren.

Zij had nog een vage heugenis

aan een nauwe, donkere ruimte,

waaruit zij opeens door een kleine hand

in een zee van licht getild was.

Zo moet het zijn als je geboren wordt.

En sinds dat ogenblik was zij altijd gelukkig geweest.

Dit ‘altijd’ had eigenlijk nog maar één avond geduurd,

maar voor een kerstengel is dat een eeuwigheid.

Zij wist toen immers nog niet

dat het kerstfeest maar één enkele avond duurt

en dat die al bijna voorbij was.

Zij stond, met een blikken knipje aan de boom bevestigd,

zachtjes heen en weer te wiegen

en keek door haar gazen vleugels

naar de lichtjes van de kaarsen

die beneden haar brandden.

En opeens, daar doofde een kaars uit.

En nóg een, en nóg een.

Het werd steeds donkerder om haar heen

en op het laatst zag zij niets dan de zwarte nacht.

In het begin dacht zij dat het een grapje was,

maar toen het donker bleef, vroeg zij af:

Had ik beter moeten opletten toen het nog licht was?

Is het nu te laat ...?

Onzin. Ik heb dat licht gezien,

dus is het niet te laat.

Want ik heb immers

de herinnering.


Niet anders dan ik mij 

dit verhaal herinner.

woensdag 2 december 2009

Het is stil

Het heeft gesneeuwd.

Niet veel, maar toch.

De stad waar ik verblijf

ziet er nu onecht uit.

Waarschijnlijk komt dat door de kerstfilms

die je deze dagen op tv ziet

en de wenskaarten die in de bus vallen.

Films en ansichtkaarten

die een perfecte witte wereld

laten zien.

Nu zich de originele situatie voordoet

oogt die werkelijkheid als een plagiaat.


Godfried Bomans,

een Nederlandse schrijver,

verdacht ooit heel Zwitserland van imitatie.

Doodgewoon omdat het te vaak

gefotografeerd, geschilderd en gefilmd was.

Je gelooft het gewoon niet

als je er doorheen reist.

Dit kan niet waar zijn.


Je ziet het ook in playback shows.

Michael Jackson origineler dan het origineel,

doder dan de dood.


Gisteren is in Amsterdam

een oude vriend gestorven.

Een levenskunstenaar zoals je dat dan zegt,

een man die voor mij een lichtend voorbeeld was.

Na alle interviews op de tv en in de krant

met mensen die hem door en door

en beter kenden dan hij zichzelf,

leek aan het einde van de treurige dag

zijn foto plagiaat.

Of, zoals er iemand in mij zegt:


Een stad in de sneeuw,

een plek waar het vol lawaai hoort te zijn

is zomaar doodstil

Een gewaarwording

als met het binnengaan van een schouwburg.

Er is geen echo meer,

het decor is nu het stuk geworden.

Het weigert iets anders terug te geven

dan zichzelf.

maandag 30 november 2009

Er is een kindeke ...

Nu, zo voor de kerst 

er weer gezongen wordt

van vrede op aarde

en in de mensen een welbehagen,

er geknield wordt voor een kindje

in een kribbe,

en voor een vader

met een muts,

een moeder met een hoofddoek,

de mensen elkaar fijne feestdagen en vrolijkheid wensen,

vuren en kaarsen aansteken,

iedereen bij iedereen

op visite gaat

en praat over het werk,

en keuvelt over buren,

opa's, oma's 

en wat er zo gezegd wordt

in de krant en op tv

en iedereen voornemens is

het volgend jaar

in ieder geval 

anders en beter te gaan doen

of dat te hopen of te bidden.

Nu vooral kun je zien,

al was het maar

bij sterretjes

of fonkeling in kerstbal

of tijdens twee minuten stille nacht,

dat wat alleen 

in kinderogen zichtbaar is:


onvoorwaardelijk vertrouwen.

maandag 23 november 2009

Gedachten

Het klimaat, zo zijn wetenschappers het eens,

kan op hol slaan,

bijvoorbeeld als de oceanen te zuur worden,

de warme Golfstroom stopt,

er te weinig ijs is om zonlicht te weerkaatsten 

of als er methaan vrijkomt uit de zeebodem

en permafrost

(dat is grond die meer dan twee opeenvolgende jaren bevroren blijft).

Maar waar eindigt die verandering?

Daar is grote onenigheid over.

Wetenschappers tuimelen over elkaar.

Klimaatmodellen worden steeds minder betrouwbaar

naarmate je verder van de huidige situatie af komt.


Het ultieme doemscenario is de planeet Venus.

Op het niveau van chemische elementen

is Venus een zusje van de Aarde, ongeveer hetzelfde.

Maar door een andere samenstelling van de atmosfeer

is Venus een inferno,  een crematorium, een oven.

Dankzij een aanvankelijk miniem temperatuurverschil met de Aarde

is er veel waterdamp in de atmosfeer terecht gekomen.

Daardoor is de planeet ‘snel’ opgewarmd,

terwijl er waterdamp aan de zwaartekracht ontsnapte

en in de ruimte verdween.

Er zijn knappe koppen die denken dat de Aarde zo kan eindigen,

maar ze zijn in de minderheid.

Ze weten gewoon te weinig om er iets zinnigs over te zeggen.


Terwijl ik dit zo lees denk ik aan die begrafenisstoet in Utrecht.

Ik was een jaar of vijf.

1951, vier zwarte paarden met oogkleppen op

trokken een lage platte wagen

waarop een doodskist lag bedekt met bossen witte bloemen.

Erachter liepen de rouwenden met zwarte jassen en hoeden.

Een huisvrouw kwam naar buiten

en goot een giftig dampend goedje uit een emmer in de goot.

De paarden schrokken, steigerden

en gingen er in vliegend galop vandoor.

De lijkkist kiepte op straat.

Pas op het Janskerkhof wist men de op hol geslagen dieren

tot rust te brengen.

Niemand raakte gewond.

Behalve de dode.

Hij brak een been.


Heb geen idee wat het een nu

met het ander te maken heeft.

maandag 16 november 2009

Soms

Soms zijn er geen zondagse gedachten.

Dan lijkt alles wel grijs in grijs,

de stenen, de bomen, de mensen, de dunne regen.

Door de dikke ramen van mijn hotelkamer

dringt geen geluid van buiten naar binnen.

Een zacht zoeven van de airco,

het doortrekken van de wc door een kamermeisje

is alles wat ik hoor.

De telefoon.

Mijn zoon vraagt hoe het gaat.

Denk: de stilte na de storm.

En antwoord, dat ik blij ben niet omgewaaid te zijn.


Om ons huis raasde in de voorbije dagen

een gewelddadige storm.

Op geen weerbericht aangekondigd.

Het begon met een zich afvragend zuchtje,

wat bewegingen

en ontaardde in een kakofonie.

De lijsters, de merels, de kraaien en eksters, de spechten, 

ze dwarrelden en floten verbijsterend door elkaar

terwijl de bomen dreigend kraakten.

En toen de wind ging liggen 

lagen takken, veertjes, bladeren en dakpannen

als een mikado herfstspel door elkaar.

Soms zijn er geen zondagse gedachten.

Totdat …


Ik zie een meisje op de fiets.

Ze lacht en wuift

naar een vrouw met een hoofddoek.

Ze draagt op haar rug,

als een baby in een tuigje,

een viool.

donderdag 12 november 2009

L.S,

Bij nader inzien zullen nu geen memobeelden van het optreden op 8 november openbaar worden gemaakt. 


Kreeg ondertussen een mail van de correspondent van de Telegraaf die het berichtje, dat zoveel ophef veroorzaakte, heeft geschreven. Hij liet mij weten dat hij daarvoor van de eindredacteur slechts 5 regels ter beschikking kreeg waarin hij nauwelijks een optreden van 90 minuten kon weergeven. “Dat is de journalistieke praktijk”, zo liet hij weten. Hij betreurde het zeer dat ik zulke grievende reacties had gekregen. “Reacties die niet passen bij de tolerante en liberale cultuur waar ons land ooit zo trots op was”.


Ben blij met zijn schrijven. 


Het was nadrukkelijk niet mijn bedoeling wie dan ook te grieven.


Ik heb de PVV en met name de sympathisanten feitelijk niet willen vergelijken met de aanhang van welke andere beweging dan ook.

Mijn zorg was en blijft het democratisch gehalte.

Betreurenswaardig dat het zo geëscaleerd is, het heeft de discussie vertroebeld.

Na de aankondiging beelden vrij te geven is ons, gezien de ernst van de situatie, dringend geadviseerd hiervan af te zien.


Hoogachtend,


Herman van Veen

dinsdag 10 november 2009

Voor wie dit leest

Betreur het in hoge mate

dat het uit zijn verband getilde citaat

uit mijn verhaal

over de val van de muur

en mijn vrees voor de niet democratische beweging

zo heeft kunnen escaleren.

 

Het heeft nooit in mijn bedoeling gelegen

daardoor wie dan ook

verdriet te doen of te demoniseren.

Dat dit nu toch gebeurt

raakt mij zeer.

Het neemt mijn zorgen niet weg.

 

Hoogachtend,

 

Herman van Veen

maandag 9 november 2009

Over wat er in de krant stond en waarom ik u dit mail.

Het is simpelweg fysiek niet mogelijk iedereen die dit vandaag zou willen, te woord te staan.
Op een bijeenkomst in het Academiegebouw heb ik in Utrecht gesproken over de val van de Muur

en met een journaliste Marion Brasch die drie weken voor de val van de muur bij een persconferentie was in Oost Berlijn

waarop ik vertelde daar op het toneel gestaan te hebben met de intentie de muur weg te zingen.
Zij heeft dat willen publiceren en is daardoor in serieuze moeilijkheden gekomen met haar bazen en de partij.

Tegen die achtergrond heb ik mijn zorg geuit over de oude totalitaire systemen en dat we ervoor moeten waken

dat de structuur van politieke partijen op democratische afspraken berust.
Dit met de bedoeling uiteen te zetten dat de PVV niet mag worden als de NSB.

De geschiedenis van de één mag niet de toekomst van de ander worden, met als verschil dat de zondebokken van vandaag andere namen hebben.

De PVV is mijns inziens geen politieke partij maar een vereniging,

een beweging, waar één man het vooralsnog voor het zeggen heeft.

Dat is niet democratisch. Vandaar mijn zorg.


De aard van de duizenden reacties die ik op dit ogenblik krijg

bevestigen mijn zorg.


Hopende u hiermee een antwoord te hebben gegeven teken ik met hoogachting,


Herman van Veen

maandag 9 november 2009

Ingezonden brief, geplaatst in De Volkskrant op 7 november

Het risico dat de PVV een gevaar zal zijn voor de staatsveiligheid wordt door henzelf bevestigd.

Op de internetsite van elke politieke partij staat dat we lid kunnen worden,

behalve op die van de PVV, die mogen we alleen steunen als donateur.

De PVV is een vereniging met maar één lid.

Een autoritaire methode.

De reden daarvoor kan alleen zijn dat democratisch genomen beslissingen door leden

de vrijelijk te spuiten modder door de stuurman zouden beperken.

Het predikaat ‘extreem rechts’ moge vooralsnog te sterk associëren met het gruwelijke nazi verleden

maar juist die geschiedenis heeft laten zien dat we waakzaam dienen te zijn voor een volksmenner

die op een opportunistische golf surft, roepend dat hij de schuldigen kent.


Deze ‘schuldigen’ zijn vooral de kinderen van de arbeiders die wij hiernaartoe haalden om onze welvaart te vergroten.

We kunnen, 40 jaar na deze intocht, deze kinderen niet wegzetten als criminelen of terroristen

maar dienen hen te helpen om tussen twee culturen een maatschappelijk verantwoorde weg te vinden.


Het laagje beschaving waarmee wij ons bedekken laat los, 

we zouden ons niet moeten verlagen tot het ongenuanceerd stigmatiseren van een deel van onze bevolking.


Het verkiezingspamflet van de PVV spreekt over ‘het fatsoen moet terug in onze samenleving’.

Lijkt ons een goed streven, met name voor de PVV.


Herman van Veen & Edith Leerkes

maandag 9 november 2009

Griep

Daar stonden we,

de Nederlandse babyboomers, de overlevers, de risicogroep.

Iedereen boven, onder en om de 65 moest zich laten inenten.

Zoals ooit alle burgers zich in Bijbelse tijden

moesten laten inschrijven om geteld te worden.

Inenten tegen influenza.

“Zo houden we grip op de griep”,

stond er in de brief van de dokter.

Alles wat kaal, wit was of grijs, zwak of kwetsbaar,

door hart- of vaat- of longziekte, diabetes, nieraandoeningen

of behandelingen door chemotherapie.

Vrouwen die 13 weken of langer zwanger zijn verzamelden zich

tot een bonte stoet burgers.

Wel en niet gesteld, boer en buitenlui, buur en overbuur.

Jas uit, mouw opgestroopt bij huisarts en assistentes.


‘Ja’, zei een mevrouw, ‘tot mijn 40ste was ik wel tevreden als vrouw,

daarna wilde ik een man worden want die worden pas na hun 40ste leuk. 

Het had iets ontroerends zo met elkaar daar te wachten,

langs de rododendrons te schuiven,

het medisch centrum in.

De natte jassen aan de kapstok, gegiechel, gekeuvel.

Het ‘dag, tot ziens bij de volgende prik over twee weken tegen de nieuwe griep.’

‘De A (H1, N1), een prik waarvan je je een paar dagen niet lekker kunt voelen,

maar van de prik zelf kun je geen Mexicaanse griep krijgen’,

zegt een stokoud mannetje.

Heeft u daarna toch nog klachten

dan kunnen wij ons melden bij het Nederlands Bijwerkingen Centrum,

staat er met een viltstift geschreven op de muur. 


Aan alles is gedacht,

nu maar hopen dat het virus niet muteert in een variant

waarvan we niet hebben kunnen dromen.

Met deze welgemikte prikken kunnen we dat misschien voorkomen.